16 Aralık 2017 Cumartesi

Yardımcı Hakem

28 Kasım 2017, 11:52
Yardımcı Hakem
Savaş Eskigülek
 YARDIMCI HAKEM
2 – FİLE VE DİREKLER
3 - Yardımcı hakem kura atışından önce sahanın yardımcı ekipmanlarından olan ve file ölçümü için tasarlanan ölçü çubuğu ile file yüksekliğini ölçmelidir. Ölçü çubuğu üzerinde, erkekler için 243 cm ve 245 cm ve kadınlar için de 224 cm ve 226 cm’lik uzunluklar işaretlenmiş olmalıdır. Bu ölçüm esnasında başhakem, yardımcı hakemin yanında durarak ölçümü denetler. 
KURAL 3 – TOP
2 - Yardımcı hakem maçtan önce 5 adet maç topunu alır ve her birinin kurallarla belirlenmiş aynı özelliklerde (renk, çevre, ağırlık ve basınç) olup olmadığını kontrol eder. Yardımcı hakem maç boyunca, toplarla ilgili her husustan sorumludur ve ayrıca maç bitiminde aldığı topların Saha Müdürüne verilmesine de yardımcı olmalıdır. 
4 - BEŞ TOP sistemi – maç esnasında: 
Oyun Kuralları Şekil 10’da görüldüğü gibi, bu sistem, serbest bölge içinde belirli yerlere 6 top toplayıcı yerleştirilerek uygulanır. 
Servis bölgelerinin yanında yer alan 1, 2, 4, 5 numaralı top toplayıcılar maç başlamadan önce bir topu yardımcı hakemden alacaklardır. Beşinci top, birinci ve netice setinde servis atacak oyuncuya yardımcı hakem tarafından verilecektir.
KURAL 5 – TAKIM LİDERLERİ
2 - Yardımcı hakem ısınma sahasında bulunan veya takım sırasında oturan yedek oyuncuları maç süresince denetlemelidir. Setler oynanırken, ısınma sahasında bulunan oyuncular topları kullanamazlar. Bundan başka, takım sırasında oturan veya ısınma sahasında bulunan takım üyelerinin, hakem kararlarına itiraz etme veya hakem kararlarını protesto etme hakları yoktur. Böyle bir davranış başhakem tarafından cezalandırılmalıdır. 
KURAL 7 – OYUNUN YAPISI 
1 – Takımların oyun alanındaki sete başlangıç pozisyonlarını gösteren diziliş formundaki bilgiler yazı hakemi tarafından müsabaka cetveline yazılmadan önce, yardımcı hakem ve yazı hakemi tarafından kontrol edilmelidir. Bu kontrolde diziliş formunda yazılan oyuncu numaralarının, müsabaka cetveline kaydedilen oyuncu isim ve numaralarını gösteren listedeki oyuncu numaralarıyla uygunluk sağlayıp sağlamadığı karşılaştırılmalıdır. Eğer diziliş formuna takım listesinde olmayan bir numara yazılmışsa yardımcı hakem, koçtan, düzeltilmiş yeni bir diziliş formu talep etmelidir. 
2 - Yardımcı hakem; setler arasındaki 3 dk sürenin uzamasını engellemek amacıyla koçlardan bir sonraki setin diziliş formunu, her bir setin sonunda derhal talep etmelidir. 
3 - Eğer bir pozisyon hatası yapılmışsa hakem pozisyon hatası işaretinden sonra hatayı yapan iki oyuncuyu da işaret etmelidir. Eğer oyundaki kaptan hata ile ilgili daha fazla açıklama talep ederse yardımcı hakem takımın diziliş formunu cebinden çıkarıp hangi oyuncuların pozisyon hatası yaptığını kaptana gösterecektir. 
KURAL 9 - TOPLA OYNAMA 
1 - Serbest bölge içinde; çizgi hakeminin, yardımcı hakemin veya koçun oyundaki topa müdahalesi olduğunda: 
* Eğer top hakemlere veya koça çarparsa bu temas “hariç top” olarak değerlendirilir (K- 8.4.2) 
* Eğer oyuncu, topa temas etmek için hakemlerden veya koçtan destek alırsa bu oyuncunun hatasıdır 
(K- 9.1.3 - Yardımlı Vuruş) ve ralli tekrarı olarak değerlendirilmemelidir.
KURAL 10 - FİLEDEKİ TOP 
KURAL 11 - FİLEDEKİ OYUNCU 
1 - Kural 10.1.2, oyuncuya topun rakip takımın serbest bölgesinden geriye çevrilmesi hakkını verir. Yardımcı hakem ve çizgi hakemleri bu kuralı çok iyi bilmeli ve maç esnasında bu tür pozisyonları hemen fark ederek oyuncuya, topu kendi oyun sahasına geri çevirmek için gerekli pozisyonu yaratmaya yönelik uygun yer değiştirme hareketlerini yapmalıdır. 
Eğer top, geçiş boşluğu içinden file dikey düzlemini geçerek rakibin serbest bölgesine giderse ve bir oyuncu da bu topa yetişip geriye doğru çevirme teşebbüsünde bulunurken topa temas ederse hakemler hemen hata için düdük çalıp “hariç top” işareti vermelidirler.
5 – Üst düzey takımların katıldığı müsabakalarda file yakınındaki oyun, temel derecede büyük önem taşır ve bu nedenle hakemlerin, özellikle topun blok oyuncularının eline temas ederek oyun alanının dışına gittiği durumlarda çok dikkatli olması gerekir. 
6 - İki hakemin işbirliği halinde çalışmasını kolaylaştırmak için, iş bölümü aşağıdaki şekilde olmalıdır: Başhakem hücum yapan takım tarafına konsantre olarak filenin üst beyaz bandından alt beyaz bandının sonuna kadar olmak üzere filenin tamamına, yardımcı hakem ise blok yapan takımın tarafına bakmaya odaklanmalıdır. 
KURAL 12 – SERVİS
4 - Servis atışı yapılırken, baş hakemin servis atan takımı, yardımcı hakemin de servis karşılayan takımı izlemesi gerekir. 
6 - Servisten gelen top, fileye temas eder ve rakip oyun boşluğuna geçmezse hakemler 19 numaralı el işaretini yapmalıdır. Servisten gelen top antenlerin dışından geçerse 15 numaralı “hariç top” işareti yapılmalıdır. 
KURAL 15 - KURALLARA UYGUN OYUN DURAKLAMALARI 
1- Mola ve Teknik Mola 
1.1- Koç mola talep ettiğinde, resmi mola el işaretini yapmak zorundadır. Şayet koç sadece ayağa kalkar, sözlü olarak söyler veya zile basarsa hakemler duraklama talebine izin veremezler. Eğer mola talebi reddedilirse başhakem böyle bir durumda, oyunu geciktirme niyetinin olup olmadığını değerlendirmeli ve gerekirse takıma kurallara uygun geciktirme yaptırımı uygulamalıdır. 
1.2- Skor hakeminin, sette önde giden takım 8. ve 16. sayılara ulaştığında zile basarak Teknik Mola’yı işaret etmesi gerekir (Yardımcı hakemin bunda sorumluluğu yoktur). Skor hakemi ayrıca teknik molanın bitimini de zile basarak işaret etmelidir. Anonsör, setin  teknik molası verildiğinde “teknik mola”, teknik mola bittiğinde ise “teknik molanın sonu“ şeklinde anons yapar.  Yardımcı hakemin, skor hakeminin teknik molanın bitimini haber veren zilinden önce oyuncuların oyun alanına girmemelerine dikkat etmesi gerekir. Aynı zamanda; skor hakeminin çalışması ile ilgili bir problem varsa yardımcı hakem, skor hakeminin çalışmasını da kontrol etmelidir. 
2.1 Yardımcı hakem, yazı masası ile direk arasında durur ve yazı hakemi, oyuncu değişikliğinin kurallara uygun olmadığını gösteren bir işaret (kolları çapraz sallayarak) yapmazsa değişiklik yan çizgide yapılır. 
Birden fazla oyuncu değişikliği yapılması durumunda yardımcı hakem, yazı hakeminin önceki oyuncu değişikliğini kayıt ettiğini belirten el işaretini bekleyecek ve sonrasında diğer oyuncu değişikliği işlemine geçecektir. 
Bilgisayar kullanılan (elektronik müsabaka cetveli tutulan) müsabakalarda, bilgisayar yazılımı kurallara uygun olmayan oyuncu değişikliği gerçekleşmesini engeller ve oyuncu değişiklikleri müsabaka cetveline otomatik olarak kaydedilir. Bu nedenle yardımcı hakem sadece gecikmelere neden olan olağandışı durumlarda oyuncu değişikliklerine müdahale eder. 
Dikkat edilmesi gerekir ki oyuncu değişikliği talebi, müsabaka cetvelinin kaydediliş şekline bakılmaksızın (bilgisayarlı veya bilgisayarsız) her zaman oyuncuların oyuncu değişiklik bölgesine girdikleri anda gerçekleşir.
2.2 - Birden fazla oyuncu değişikliği sadece belli bir sıra dahilinde yapılabilir. İlk olarak bir çift oyuncu; bir oyuncu alanını terk ederek oyun sahasının dışına çıkar, diğeri oyun alanına girer. Sonra diğerleri aynı şekilde değiştirilir. Yazı hakemine oyuncuları tek tek kontrol etmesi ve değişiklikleri kayıt etmesi için süre verilmelidir. Buna rağmen eğer birden fazla oyuncu değişikliği talebi esnasında herhangi bir oyuncu, oyuncu değiştirme bölgesine yakın ve oyun alanına girmek için hazır bir durumda değilse bu oyuncu değişikliği hiçbir ceza verilmeden reddedilir. Bu nedenle, birden fazla oyuncu değişikliği yapılırken, oyuna girecek yedek oyuncu, kendisinden önceki oyuncu değişikliğinin yapılmasına kadar oyuncu değiştirme bölgesi dışında beklemelidir. 
Yine Bilgisayar kullanılan (elektronik müsabaka cetveli tutulan) müsabakalarda; talep edildiği takdirde, aynı anda birden fazla oyuncu değişikliği yapılmasına izin verilerek oyunun hızlanması sağlanır. Yardımcı hakem birden fazla oyuncu değişikliği yapılması konusunda esnek davranarak değişikliklere izin vermelidir.
2.3 - Oyuncuların hızlı ve sakin hareket etmesini sağlamak çok önemlidir. Yeni oyuncu değişikliği sisteminin amacı, maçın akışını sürdürmek ve oyuncu değişikliği işleminde oluşacak gecikmeleri önlemektir. 
Yeni sisteme göre, yedek oyuncunun maça girmeye hazır olmaması nedeniyle uygulanacak geciktirme yaptırımları en aza indirilecektir. 
Oyuna girecek oyuncu, eğer kuralda belirtildiği şekilde oyuna girmeye hazır değilse düdük çalmamak veya zili kullanmamak yardımcı hakem veya yazı hakeminin sorumluluğundadır (K- 15.10.3.a, K- 15.10.4). Bu durum, eğer gecikmeye sebep olmamışsa oyuncu değişikliği talebi herhangi bir ceza uygulanmaksızın yardımcı hakem tarafından reddedilir.
3 - Bir oyuncu sakatlandığında başhakem oyuncu değişikliği yapılmasını talep etmelidir. Ciddi bir sakatlanma durumunda hakemler oyunu durdurmalı ve sağlık ekibinin oyun alanına girmesine izin vermelidir. Sakatlanmaya bağlı olarak yapılacak istisnai oyuncu değişikliği, oyuncu değişikliği limitlerinin dışında ve sakatlanma anında oyun alanında olmayan herhangi bir oyuncunun, sakatlanan oyuncunun yerine girmesiyle takım tarafından serbestçe yapılabilir (K- 15.7). Buna göre sakatlanarak istisnai olarak değiştirilen oyuncunun, maç boyunca yeniden oyuna girmesine izin verilmez. İstisnai değişiklik hiçbir koşulda kurallara uygun oyuncu değişikliği olarak değerlendirilemez. 
Hakemler kurallara uygun olmayan oyuncu değişiklikleri ile kurallara uygun oyuncu değişiklikleri arasındaki farkı net bir şekilde ayırmalı (bir takım kurallara uygun olmayan bir değişiklik yapmışsa ve yazı hakemi veya yardımcı hakem de bunun farkına varamamış ve oyun yeniden başlatılmışsa - Kural 15.9) ve kural dışı bir oyuncu değişikliği talep edildiğinde talep anında yazı hakemi veya yardımcı hakem (Kural 16.1.3) talebin kural dışı olduğunu değerlendirerek talebi reddetmeli ve takıma gecikme yaptırımı uygulanmalıdır.
5 – Hakemlerin, "Kurallara Uygun Olmayan Duraklama Talepleri” başlıklı Kural 15.1.1’i dikkatlice inceleyerek tam olarak öğrenmeleri gerekir. 
- Kurallara uygun olmayan talep ne demektir? 
- Ne tip durumlardır? 
- Böyle durumlarda takip edilecek işlemler nedir? 
- Şayet takım aynı maç içerisinde kurallara uygun olmayan bir talebi tekrar ederse ne yapılmalıdır? 
Maç esnasında başhakem; yardımcı hakemin, kurallara uygun olmayan duraklama talepleri ile ilgili kuralı doğru uygulayıp uygulamadığını kontrol etmelidir. 
Yardımcı hakem; kurallara uygun olmayan bir talebin, müsabaka cetvelindeki özel yere kayıt edilmesini sağlamalıdır.
6 - Liberonun yer değişimi (Kural 19.3.2) ile yardımcı hakem veya yazı hakemi tarafından kabul edilen ve müsabaka cetveline kaydedilen kurallara uygun oyuncu değişikliği arasındaki farkın ayırt edilmesi gerekir (Kural 15.5 - 15.10). Skor hakemi, libero ile yer değişen oyuncunun numarasının ve hangi sayılarda değiştiğinin bilinmesi için liberonun yer değişimlerini ve liberoların birbirleriyle ne zaman değiştirildiğini bu iş için özel olarak hazırlanmış olan ayrı bir kağıda yazar (R-6) (Elektronik müsabaka cetvelinin kullanıldığı durumlarda yazı ve skor hakemleri, libero değişimlerini fark etmek ve kaydetmek için işbirliği yapmalıdır).
KURAL 16 - OYUNU GECİKTİRMELER
2 - Hakemler, takımların isteyerek ya da istemeyerek yaptığı tüm geciktirmeleri engellemelidir. 
5.2.2 Maç içinde, top oyun dışı olduğunda (rallilerin arasında), eğer gerekirse 
5.2.2.1 Hızlı silici, her zaman zemindeki ıslak bölgeyi sezecek, elini kaldırıp ıslak bölgeyi işaret edecek ve de rallinin sona ermesini bekleyecektir. Hakemin, topun oyun dışı olduğunu ilan eden düdüğünden hemen sonra, sadece ellerini kaldırmış siliciler (iki havlu ile) çok hızlı bir şekilde ıslak bölgeye gitmelidir. Yardımcı hakemin arkasında oturan hızlı silici, her iki oyun alanının da ön bölgesine dikkat edecektir.
5.2.2.4 Hakemlerin, silicilerin operasyonları ile ilgisi yoktur. Bununla beraber, oyun geciktiğinde veya silicilerin görevlerini gerektiği gibi yapmadıkları zamanlarda, başhakemin onları ikaz etme yetkisi vardır.
KURAL 18 - FASILALAR VE SAHA DEĞİŞİMİ
2 - Netice setinde, önde giden takım 8. sayıyı aldıktan sonra takımlar sahaları değiştirirler ve set skor olarak kazanılmış olan 8. sayıdan sonra devam eder. (Eğer 8. sayı karşılayan takım tarafından alınmışsa bu takım saha değişiminden sonra, servis atmadan önce dönmelidir. Bu durum başhakem, yardımcı hakem ve yazı hakemince kontrol edilmelidir.) 
3 - Set aralarında BEŞ top da 1, 2, 4, 5 ve 6 numaralı top toplayıcılarda kalmalıdır (Top toplayıcıların, bu topları ısınmak amacıyla oyunculara verme yetkisi yoktur). Netice seti öncesinde ilk servisi atacak olan oyuncuya topu yardımcı hakem verir. Molalarda, oyuncu değişikliklerinde ve netice setinde 8. sayıda yapılan saha değişimi esnasında yardımcı hakem topu almaz. Top, top toplayıcılarda kalır. 
5.1 - Oyun alanındaki bir takım üyesine 
Şayet yaptırım gerektiren hatalı bir davranış varsa başhakem önce düdüğünü çalar (genelde top oyun dışı olduğunda, ancak hatalı davranış ciddiyse mümkün olan en kısa sürede). Ardından cezalandırılacak oyuncuya hakem sandalyesine yaklaşmasını belirtir. Oyuncu sandalyenin yanına geldiğinde başhakem uygun kartı(ları) göstererek İngilizce/Türkçe: 
“Size ihtar cezası veriyorum ya da oyundan çıkarıyorum/diskalifiye ediyorum” der. 
Yardımcı hakem bu yaptırım bilgisini alır ve derhal yazı hakemine ilgili yaptırımı müsabaka cetveline kaydetmesi talimatını verir. 
Eğer yazı hakemi müsabaka cetvelindeki bilgilere dayanarak başhakemin verdiği kararın yaptırım tablosuna aykırı olması nedeniyle Voleybol Oyun Kuralları’na uygun olmadığını belirlerse bunu derhal yardımcı hakeme bildirmesi gerekir. Yardımcı hakem de yazı hakeminin verdiği bilgiyi incelemeli ve hatalı bir karar verildiğini teyit ettikten sonra başhakemi derhal bilgilendirmelidir. Başhakem bunun üzerine önceki kararını düzeltmek zorundadır. Eğer başhakem, yazı hakemi ve yardımcı hakemin uyarılarını kabul etmezse bu durumda yazı hakeminin, başhakemin kararını müsabaka cetvelindeki 
“DÜŞÜNCELER” başlığı altına yazması gerekir.
5.2 - Oyun alanında olmayan bir takım üyesi için 
Başhakem düdüğünü çalıp oyundaki kaptanı hakem sandalyesinin yanına çağırır ve uygun kartı(ları) göstererek İngilizce/Türkçe “... no’lu oyuncuya (veya koça, yardımcı koça, masöre) ihtar cezası veriyorum (veya oyundan çıkarıyorum/diskalifiye ediyorum” der. Oyundaki kaptanın cezalandırılan takım üyesini bilgilendirmesi ve cezalandırılan oyuncunun da ayağa kalkıp elini havaya kaldırarak cezayı aldığını işaret etmesi gerekir. 
Başhakem; kartı (veya kartları) takım üyesinin eli havadayken açıkça göstererek takımların, yardımcı hakemin, yazı hakeminin ve seyircilerin yaptırımı anlamalarını sağlamalıdır.
6 - Oyun sırasında hakemler, disipline önem vermelidir ve oyuncuların ya da diğer takım üyelerinin hatalı davranışları için yaptırım uygularken kararlı davranmalıdır. Hakemler; görevlerinin küçük bireysel hataların peşinden koşmak değil, oyun hareketlerini değerlendirmek olduğunu unutmamalıdır.
KURAL 22 - HAKEM GRUBU VE USULLERİ
1 - Hakemlerin sadece aşağıdaki iki durum oluştuğu anda rallinin bitimini işaret etmeleri çok önemlidir. 
- Bir hata yapıldığından ya da harici müdahale olduğundan emin olduklarında 
- Hatanın türünü belirledikleri anda 
2 - Hakemler; bir hataya düdük çaldıktan sonra, yapılan hatanın ne olduğu konusunda takımları (seyircileri, tv seyircilerini, vb.) tam olarak bilgilendirmek için uluslararası resmi el işaretlerini kullanmak zorundadır (Kural 23.2 ve 28.1). Sadece resmi el işaretlerinin kullanılmasına izin verilir, başka işaretler (Ülkeye özgü veya özel el işaretleri ya da mimik ve jestler) kullanılamaz. 
3 - Oyunun hızlanmasına bağlı olarak hakem hatalarını gösteren sorunlar ortaya çıkabilir. Bunu önlemek için hakem grubunun çok yakın bir işbirliği içinde olması gerekmektedir; her oyun hareketinden sonra hakemler kararlarını teyit etmek için çok hızlı ve kısa süreli olarak birbirlerine bakmalıdırlar. 
KURAL - 23 – BAŞHAKEM
Başhakem, maç boyunca (eğer mümkünse her ralliden sonra ve de servis düdüğünden önce) yardımcı hakemine bakarak kendisine herhangi bir hatayı (dört vuruş, çift vuruş vb.) işaret edip etmediğini kontrol etmelidir 
3 - Başhakem, yardımcı hakem ile yazı hakeminin idari ve kayıt işlemlerini yapabilmeleri için, yeterli zamana sahip olduklarından her zaman emin olmalıdır. Örneğin: oyuncu değişikliği talebinin kurallara uygun olup olmadığının kontrolü ve bunun kaydının yapılması için yazı hakeminin yeterli zamanı olmalıdır. Şayet başhakem, hakem heyetindeki arkadaşlarına kendi görevlerini yapmak için yeterli zamanı vermezse yazı hakemi ve yardımcı hakem maçın sonraki safhasını takip edemeyecek konuma gelebilir. Bu nedenle hakem heyeti üyelerince yapılmış birçok hatalar ortaya çıkacaktır. Şayet başhakem olayların kontrolü ve idaresi için gerekli zamanı vermezse yardımcı hakemin düdük çalarak maçı durdurması gerekir. 
6 - Sadece başhakem hatalı davranış ve geciktirme yaptırımlarını uygulayabilir. Yardımcı hakem, yazı hakemi ve çizgi hakeminin böyle bir hakkı yoktur. Eğer başhakem haricindeki hakemler herhangi bir kural dışı olayın farkına varırsa hemen işaret etmeli ve başhakemin yanına giderek bu olay hakkında bilgi vermelidir. Bu tür yaptırımların uygulamasını sadece başhakem yapar. 
KURAL - 24 - YARDIMCI HAKEM
1 - Yardımcı hakemin başhakemle aynı yetenek ve beceriye sahip olması gerekir: Eğer başhakem rahatsızlanıp görevini yerine getiremezse yardımcı hakem maçı yönetmek için başhakemin yerini almalıdır. 
Yardımcı hakem, başhakemin yokluğunda veya rahatsızlanıp görevine devam edemeyeceği durumlarda maçı yönetme yetkisini almalıdır. 
2 - Yardımcı hakemin görevleri ve hakları bu kuralda maddeler halinde açıklanmıştır. Yardımcı hakemin “sorumlulukları”nı, özellikle de maç sırasında “karar vermesi, düdük çalması ve işaret etmesi gereken hataları” iyice inceleyiniz (Kural 24.3.2). 
3 - Karar başhakem tarafından verilmişse yardımcı hakem başhakemin resmi el işaretini tekrar etmeyecektir. 
4 - Fileye yakın karşılıklı oyun hareketleri esnasında yardımcı hakem; blok oyuncuları tarafında, fileye yapılacak kurallara uygun olmayan tüm file temaslarına, orta çizgi üzerinden rakip oyun alanına kurallara uygun olmayan tüm geçişlere ve blok yapan takım tarafında kurallara uygun olmayan tüm oyun hareketlerine konsantre olmalıdır (karşılayan takım). 
File teması ile ilgili kural değişikliğini iyi anlamak gerekir. Yeni kuralın parolası “fileye temas hatadır” şeklinde değildir. Yeni kuralın parolası “oyuncunun fileye teması oyunu etkiliyorsa bu bir hatadır” şeklindedir. 
5 - Yardımcı hakemin ayrıca maç öncesi ve esnasında takımların “diziliş kağıdını” temel alarak oyuncuların doğru pozisyonda olup olmadıklarını da dikkatlice kontrol etmesi gerekir. Yardımcı hakem diziliş kontrolü yaparken hangi oyuncunun I numaralı pozisyonda (servis oyuncusu) olması gerektiğini söyleyebilecek olan yazı hakeminden yardım alır. Bu bilgiyi temel alan yardımcı hakem elindeki diziliş kağıdını saat yönünde çevirerek her takımın doğru dönme sırasını (dizilişini) tam olarak belirleyebilir. Pozisyonları kontrol ederken II numaralı veya IV numaralı pozisyonda durmalı ve yüzünü fileye dönerek diziliş kağıdında belirtilen sırayı izleyerek I numaralı pozisyondaki oyuncudan başlamak kaydıyla diğer oyuncuların yerlerini belirlemelidir. Hiçbir şekilde oyuncuları sözlü ya da fiziksel olarak yönlendirmemelidir. Oyuncunun pozisyonuyla, diziliş kağıdı arasında bir çelişki varsa oyundaki kaptanı ya da koçu yanına çağırarak doğru pozisyonu teyit etmelidir. 
6 - Yardımcı hakem; serbest bölge içinde, takım üyelerinin sakatlanmasına neden olabilecek hiçbir malzeme (su şişeleri, ilk yardım malzemeleri, oyuncu değiştirme tabelaları vb.) olmadığına daima dikkat etmelidir. 
7 - Yardımcı hakem, molada ve teknik molada sabit bir pozisyonda kalmamalı ve aşağıdaki işlemleri sırasıyla ve düzenli bir şekilde yapacak şekilde hareketlerini ayarlamalıdır: 
* Hızlı silicilerin çalışmalarını kontrol edip grup halinde ve zamanında yerlerini almalarını sağlar 
* Takımların kendi oturma sıralarına yakın bir yere gittiklerinden emin olur 
* Yazı hakeminin çalışmasını kontrol eder 
* Skor hakeminden liberoların pozisyonu hakkında bilgi alır 
* Hızlı silicileri tekrar kontrol eder 
* Başhakeme yüzünü döner ve eğer gerekirse bilgi alır veya verir 
* Mola dönüşlerinde henüz mola süresi tamamlanmadan takımların oyun alanına girme teşebbüslerini engeller ve liberonun fark edilmeyen değişim yapıp yapmadığını denetler. 
8 - Yardımcı hakem maçtan sonra müsabaka cetvelini kontrol edip imzalamalıdır. (ayrıca bkz. Maçtan sonraki hakem işlemleri bölüm 3 sayfa 23)
KURAL – 25 YAZI HAKEMİ
2.1 Birinci set öncesinde, diziliş kağıdının alınmasından sonra; bu kağıtlardaki numaraların, müsabaka cetvelindeki takım listelerinde de bulunduğunu kontrol etmelidir (eğer formlarda takım listesinde olmayan numara varsa yardımcı hakeme bildirmelidir). 
2.2 Her takımın ikinci mola ile 5. ve 6. oyuncu değişikliklerini yardımcı hakeme bildirir (Yardımcı hakem de bu bilgileri başhakeme ve ilgili koça bildirir). 
2.3.1. Yardımcı hakem, düdük çalınarak veya zile basılarak kabul edilen bir oyuncu değişikliği talebinden sonra direk ile yazı hakemi masası arasında, oyuncuları ve yazı hakemini görebilecek bir yere gider ve pozisyon alır. Oyuna girecek oyuncu, uygun oyuncu değişikliği tabelasıyla yan çizgiye gelir. Yazı hakemi “değişiklik kurallara uygun değil” işareti vermezse yardımcı hakem kollarıyla geçiş işareti yaparak oyuncu değişikliğine izin verir. 
2.3.2. Yardımcı hakem, yazı hakeminin çift kol paralel havaya kaldırılmış olarak “Tamam” işaretini gördükten sonra bir sonraki ralliye hazırlanmak için uygun yere giderek pozisyonunu alır ve başhakeme “Tamam” işaretini tekrarlar ve yardımcı hakemin bu işaretinden sonra başhakemin bir sonraki servis atma düdüğünü çalma hakkı doğar. Bu esnada yazı hakemi; servis atacak oyuncunun, takımın diziliş sırasına göre doğru oyuncu olup olmadığını kontrol etmeye odaklanmalıdır. Eğer servis vuruşunu yapan oyuncunun pozisyonu doğru değilse servis vuruşundan sonra derhal zil ile oyunu durdurmalıdır. Yardımcı hakem yazı hakeminin kararını kontrol etmek için yazı masasına gitmeli ve sonra da takımlara ve başhakeme durum ile ilgili bilgi vermelidir.
2.4 Yaptırımları sadece yardımcı hakemin talimatı üzerine müsabaka cetveline kaydetmelidir. 
KURAL – 28 RESMİ EL İŞARETLERİ
3 - Yardımcı hakem karar verdiğinde: Yardımcı hakemin hareket tarzı şimdi olduğu şekliyle kalmaktadır; düdük çalıp hatanın türünü ve (gerekliyse) hatayı yapan oyuncuyu gösterip bekleyecek, başhakemin servisi kullanacak takımı göstermesinden sonra başhakemin işaretini tekrar edecektir. (fileye hatalı temas, geri hat oyuncusunun blok hatası, antene temas eden veya rakip oyun boşluğuna anten dışından giden top, vb. oyun hareketlerinde). 
4 - Mola talebi: Koç veya oyundaki kaptan tarafından mola talep edilmesi halinde yardımcı hakem düdük çalıp eliyle mola işareti (T) yapacak ve molayı alan takımı gösterecektir. Bu durumda başhakem, yardımcı hakemin el işaretini tekrarlamayacaktır. Ancak yardımcı hakemin, koç veya oyundaki kaptanın mola talebini belirtmek üzere göstereceği mola (T) işaretini görmediği veya zile basıldığını duymadığı durumlarda başhakem yetkisi dahilinde olmak üzere düdük çalıp mola işareti yaparak molayı kabul ettiğini belirtecektir. Böyle bir durumda yardımcı hakem, başhakemin işaretlerini tekrarlamayacaktır. 
5 – Ralli tekrarı / çift hata: Her iki hakem de bu durumda düdük çalıp ralli tekrarını işaret edebilirken (Örn: Sahaya yuvarlanan top, ralli esnasında sakatlanan oyuncu, file üst bandına aynı anda temas eden iki rakip) servis atacak tarafı göstermek normal olarak başhakem yetkisinde kalmaktadır. Eğer yardımcı hakem ralli tekrarını gerektiren bir durum nedeniyle ralliyi durduran düdüğü çalmışsa sadece başhakem servis atacak tarafı gösterir. Yardımcı hakem ise başhakemin servis atacak takımı gösteren işaretini tekrar eder. 
6 – Her iki hakem de aynı anda fakat farklı şeyler için düdük çalmışsa: Bu durumda her iki hakem de hatanın türünü işaret edecekler – ama bu sefer sadece başhakem bundan sonra gelecek harekete karar vereceğinden SADECE BAŞHAKEM çift hata işaretini yapacak ve servis atacak takımı gösterecektir. 
8 – Setin sonu: Başhakem tarafından gösterilir. Eğer başhakem skoru fark etmemişse yardımcı hakem kibarca bunu başhakeme hatırlatabilir. Ancak yine de bu tamamen başhakemin sorumluluğunda kalmalıdır. 
9 – Özet olarak: Hata düdüğü başhakem tarafından çalındığında yardımcı hakem başhakemin işaretlerini takip etmeyecektir, ancak yardımcı hakem tarafından düdük çalındığında başhakemin işaretini takiben yardımcı hakem servis atacak takımı gösterecektir. 
Yardımcı hakem tarafından düdük çalındığında (Örn: File hatası), hata işaretini hatanın olduğu tarafa geçerek göstermeye dikkat etmelidir. Örneğin: eğer sağ tarafındaki takımın bir oyuncusu file hatası yapmışsa yardımcı hakem hatayı filenin diğer tarafından göstermemeli, hatanın olduğu tarafa geçerek göstermelidir. 
10 - Hakemler, hataları işaret etmek için aşağıdaki iki durumu dikkate alarak çabuk ve kesin düdük çalmalıdır (Kural 22.2, 23.3, ve 24.3): 
10.1 Hakem, seyircilerin ya da oyuncuların baskısıyla hata düdüğü çalmamalıdır 
10.2 Hatalı bir değerlendirme yaptığının farkına varan hakem, hatasını (ya da hakem grubundaki üyelerin hatalarını) düzeltmelidir; ancak bu düzeltmenin hemen o anda yapılması gerekir 
OYUNUN YÖNETİMİ 
BAŞHAKEMİN VE YARDIMCI HAKEMİN MAÇTAN ÖNCE, MAÇ ESNASINDA VE MAÇTAN SONRA YAPMALARI GEREKLİ İŞLEMLER 
1- Maçtan önce 
1.1- Hakem heyeti yürürlükte olan maç protokolünde (FIVB) maddeler halinde belirtildiği şekilde maça hazırlanır: 
1.2- Hakemler maçın fikstürdeki başlama saatinden en az 45 dakika önce (hakem kıyafetini giymiş olarak) hazır bulunmalıdırlar. 
1.3- Başhakem, yardımcı hakem, yedek hakem, yazı hakemi ve skor hakemi ile çizgi hakemleri de organizasyondaki tıp doktoru tarafından yapılacak olan alkol testi için doktora başvurmalıdırlar. 
1.4- Eğer başhakem zamanında gelmezse yardımcı hakem Kontrol Komitesinden izin istedikten sonra maç prosedürüne başlamalıdır. 
1.5- Eğer başhakem maça gelemez veya alkol testini geçemezse yardımcı hakem maçı (başhakem olarak) yönetir ve yedek hakem de yardımcı hakemin yerini alır. Tek bir müsabakaysa veya resmi FIVB müsabakasının olmadığı maçlarda kimin yardımcı hakem olarak görev yapacağı kararını organizatör vermek zorundadır. 
2- Maç esnasında 
2.1- Servis vuruşu anında başhakem servis atan takımın pozisyonunu, yardımcı hakem ise karşılayan takımın pozisyonunu kontrol eder. Yardımcı hakem karşılayan takımın pozisyonunun kontrolünü genellikle direğin karşılayan takım tarafında durarak yapar, en fazla orta çizgi ile hücum çizgisi arasında hareket edebilir. Fakat bununla beraber oyun file üzerinde oynandığında yardımcı hakem (karşılayan takım tarafındaki) direğin yanına gelmelidir. Servis atışı esnasında yardımcı hakem mutlaka karşılayan takım tarafında olmalıdır. Aynı şekilde, hücum vuruşu esnasında da blok hareketiyle savunma yapan takım tarafında olmalıdır. Bu nedenle maç esnasında yardımcı hakem sürekli pozisyon değiştirmelidir. 
2.3- Şayet oturma sırasındaki veya ısınma sahasındaki takım üyeleri kurallara aykırı hareket ederlerse yardımcı hakem, top oyun dışı olduğunda başhakeme derhal bilgi vermelidir. Başhakem de bu kişiye veya kişilere gerekli yaptırımı uygular. 
2.4- Yardımcı hakem servis karşılayan takımın pozisyon hatası yaptığına dair çaldığı düdükten hemen sonra pozisyon hatasını resmi el işareti ile göstermeli ve hatalı oyuncu veya oyuncuları belirtmelidir. 
2.5- Oyun kurallarına göre, ilk yapılan hata cezalandırılmalıdır. Gerçekte başhakem ve yardımcı hakem kurallara aykırı farklı şeyleri kontrol ederler, her bir hakemin bir hata için derhal düdük çalması çok önemlidir. Hakemlerden birinin düdük çalmasıyla oyun sona erer (Bkz. Kural 8.2 - oyun dışı top). Hakemlerin ilk düdüğü ile ralli sona erdiği için başhakem tarafından çalınan bir düdükten sonra yardımcı hakemin başka bir düdük çalma hakkı yoktur. Şayet iki hakem düdüklerini farklı hatalar için birbiri ardına çalarsa oyuncular ve seyirciler için karışıklığa ve anlaşmazlığa sebep olurlar. 
2.6- Topun oyun dışı olduğu zamanlarda talep edilen kurallara uygun oyun duraklamalarına (molalar ve oyuncu değişiklikleri) genellikle yardımcı hakem (kurallar metninde "hakemler" der) izin verir. Eğer yardımcı hakem duraklama talebinin farkına varamazsa başhakem, yardımcı hakeme yardım ederek bu talebe izin verebilir. (Oyuncu değişikliğinde önce yazı hakemi, görmediği taktirde yardımcı hakem). 
2.7- Maç esnasında şayet yardımcı hakem iki takım arasında sportmenlik dışı hareketler veya sözler gözlemlerse topun oyun dışı olduğu ilk durumda başhakeme bilgi vermeli ve başhakem de davranışın sertliğine göre oyuncuyu(ları) derhal cezalandırmalıdır. 
2.9- FASILALAR (Kural 18.1) 
Normal (3 dakikalık) fasılalar – 1. ve 4. setler arasındaki:
2’30 Yardımcı hakem düdüğü ya da yazı hakemi kornayı çalar.
TAKIMLAR: Yardımcı hakemin yönlendirmesiyle, başlangıç dizilişinde yer alacak 6’şar oyuncu oyun alanına girerler. 
HAKEMLER: Yardımcı hakem oyuncuların oyun alanındaki dizilişleriyle başlangıç diziliş formundaki dizilişleri karşılaştırır ve sonrasında liberonun oyun alanına girmesine izin verir. 
Sonrasında top toplayıcı, servis kullanacak oyuncuya topu verir. 
3’00 Başhakem servis atışı için düdüğü çalar 
Önde giden takım 8. sayıya ulaştığında: 
HAKEMLER: Yardımcı hakem takımların doğru dönüş sırasında olduğunu (her iki takımın da I numaralı servis bölgesinde olan oyuncularını), yazı hakeminin setin ikinci bölümüne hazır olduğunu kontrol eder ve başhakem devam etmek için her şeyin hazır olduğunu işaret eder.
3- Maçtan sonra 
FIVB protokolünde belirtildiği gibi her iki hakem, başhakem sehpasının önünde durur. Her iki takımın oyuncuları kendi dip çizgilerinde dururlar. Başhakem düdüğünü çalar, iki takım hakemlerin durduğu çizgi tarafından gelirler ve hakemlerin ellerini sıkarlar ve file boyunca yürüyerek rakiplerinin ellerini sıkıp takım sıralarına geri dönerler. Başhakem ve yardımcı hakem doğruca yazı masasına giderek maç kağıdını kontrol edip imzalar ve yazı hakemine ve çizgi hakemlerine teşekkür ederler. Ancak hakemlerin işleri burada bitmez. Maçın bitiş düdüğünden sonra da takımların sportmence davranışlarının kontrol edilmesi gerekir. Takımların maçtan sonraki oyun sahası ve kontrol sahası içinde kaldıkları sürede yaptıkları tüm antisportif davranışların da izlenerek müsabaka gözlemcisine rapor edilmesi ve müsabaka cetvelinde “Düşünceler” bölümüne ya da ayrı bir kağıda rapor olarak yazılması gerekir.

Paykasakarti.net| paykasa kart al, paykasa satın al, ucuz paykasa, paykasa fiyatları, paykasa nedir, paykasa al, paykasa bayi, istanbul paykasa, ankara paykasa, adana paykasa

    Yorumlar

GAZETE MANŞETLERİ

HAVA DURUMU

Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:

EN ÇOK YORUMLANANLAR

BUGÜN

BU HAFTA

BU AY

ARŞİV